Skip to main content

[PRAPUSZCZA] Datowanie 14C, czyli próbki węgli drzewnych znów pod lupą naukowców!

Autor: 14 kwietnia, 2025Aktualności, Archeologia

Cóż to było za spotkanie! Dzięki uprzejmości dr Fatimy Pawełczyk i dr hab. inż. Natalii Piotrowskiej, prof. ucz. z Zakładu Geochronologii i Badań Izotopowych Środowiska (Instytut Fizyki–Centrum Naukowo-Dydaktyczne Politechniki Śląskiej) mogliśmy poznać skomplikowany proces jakim jest wykonywanie datowań radiowęglowych.

W dużym uproszczeniu: służą one do określania wieku próbek na podstawie zawartości radioaktywnego izotopu węgla 14C. Za życia organizmy akumulują w sobie ten pierwiastek, natomiast po śmierci ulega on rozpadowi. Znając jego stężenie oraz dokonując kalibracji (odpowiednich przeliczeń) wyniku można ustalić ile czasu minęło do obumarcia organizmu, z którego pochodzi próbka, do chwili wykonania pomiaru.

Nawet nie będziemy udawać, że w pełni rozumieliśmy ten proces. 😉 Jednak chyba nie chodzi o to, żeby znać się na wszystkim? Nasze próbki są w rękach specjalistek i to najważniejsze. Niemniej, oczywiście wyjazd był pouczający! Dopiero teraz w pełni zrozumiałe stało się dla nas, jak super ważne jest precyzyjne pobieranie próbek oraz zachowanie możliwie wysokich standardów czystości sprzętu i opakowań do tego używanych. Dotychczas robiliśmy to dobrze, ale teraz będziemy jeszcze lepsi. 🙂 Śrubujemy standardy również dla Państwa! Tak aby uniknąć wszelkich ewentualnych zanieczyszczeń próbki, a tym samym uzyskać gwarancję możliwie obiektywnego wyniku.

Wracając jednak do wyjazdu: teoria to nie wszystko. Były też ćwiczenia praktyczne, co oznacza, że mogliśmy czynnie uczestniczyć w początkowym etapie przygotowania próbek do datowania. Na pierwszy ogień poszyły węgle drzewne – czy Państwa również bawi ta gra słów? 😉 Pobieraliśmy je z obiektów odkrytych na osadach oraz z wypełnisk grobów. Do datowań przeznaczyliśmy także fragmenty kości ludzkich, choć – jak już wiemy – jest to dość trudne i żmudne zadanie, ale my nadziei na wiarygodne wyniki, nie tracimy.

„Poznaliśmy” też Micadasa :-), czyli Mini Carbon Dating System – urządzenie, w którym dokonywane są pomiary.

Ślemy serdeczne podziękowania do prof. Piotrowskiej i dr Pawełczyk za przemile i szalenie pożytecznie spędzony czas. Politechnice Śląskiej gratulujemy specjalistów! Z przyjemnością wrócimy do Gliwic. A była to już nasza druga obecność w tym mieście! Rok temu nasi edukatorzy odwiedzili SP nr 4 podczas projektu „Ekscentrycy Polscy”.

PS W takich wizytach super miłe są również nieoczekiwane zwroty sytuacji. I nas właśnie coś takiego spotkało. 🙂 Pojechaliśmy uczyć się o jednej metodzie datowania, a udało nam się poznać jeszcze inną, którą – być może – będziemy mogli wykorzystać w naszym projekcie. Póki co jest za wcześnie na szczegóły, niemniej będziemy informować. Prosimy o trzymanie kciuków – to nie zaszkodzi.

……………………………………………………..

Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Nauka dla Społeczeństwa II”.

Dodaj komentarz