[PRAPUSZCZA] Petrografia, czyli ceramika pod lupą!

Kolejna dziedzina nauki, która wspiera projekt to petroarcheologia, a dokładnie petrografia!

Wybranie próbki naczyń ceramicznych odkrytych podczas wykopalisk wysłaliśmy do Wrocławia. Tam dr hab. Piotr Gunia z Zakładu Mineralogii i Petrologii (Instytut Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego) poddał je analizie petrograficznej. Miała za cel określenie np. z jakiej gliny zrobiono naczynia, skąd mogła pochodzić, jakie jej parametry preferowali garncarze i jaką mieli recepturę…

Geolodzy-petrografowie współpracujący z archeologami badają skały, minerały, ceramikę, szkło, zaprawę, czy pigmenty. Ponadto próbują też rozpoznawać wychodnie surowców, czyli dawne kamieniołomy, glinianki, szyby górnicze itd. W swojej pracy stosują mikroskopy tradycyjne oraz skaningowe mikroskopy elektronowe (SEM). Wyniki ich badań mogą pomagać przy analizie surowców wykorzystywanych np. w garncarstwie, miejsc ich wydobywania, dawnych trasach handlowych, czy kontaktach między społecznościami…

Wyniki analizy petrograficznej są skomplikowane. 😉 Dotyczą dokładnego składu surowcowego i chemicznego gliny, z której lepiono naczynia. Skracając z naszych próbek wynika, że lokalni garncarze używali dwóch rodzajów plastycznej gliny (może zależało to od upodobań albo technik lepienia?). Wyróżnione zostało też kilka odmian ceramiki wypalanych w różny sposób. Ogólnie były to 2 główne grupy:

• ceramika z gliny zażelazionej polodowcowej, którą schudzano piaskiem pochodzenia fluwialnego i pokrywano angobą z żółtobrązowej glinki pochodzenia zwietrzelinowego,
• ceramika z samej gliny zażelazionej zwietrzelinowej lub glacjalno-zwietrzelinowej.

A prawdopodobnym surowcem dla lokalnych garncarzy mogły być gliny zwałowe zlodowacenia środkowopolskiego.

…………………………………………………………………………………………………

Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Nauka dla Społeczeństwa II”.