Skip to main content

[PRAPUSZCZA] XVII-wieczna zguba odkryta podczas poszukiwań z wykrywaczami metali!

Autor: 14 stycznia, 202618 stycznia, 2026Aktualności, Archeologia

Dzisiejszym postem zaczynamy cykl wpisów z naszych jesienno–zimowych poszukiwań detektorystycznych.

Szczęśliwie, zanim mróz skuł ziemię, odsłoniła ona nam kilka tajemnic, dokumentowanych szeregiem zabytków. Informacje te postanowiliśmy podzielić na pięć postów, zależnie od rodzaju odkryć i ich datowania, a zaczynamy od zagadki chronologicznie najmłodszej.

Składa się na nią grupa XVII-wiecznych srebrnych monet, znalezionych na niedużym wzniesieniu, przy brzegu jeziora, czyli w typie terenu, który niejako z obowiązku penetrujemy w poszukiwaniu bałtyjskiego osadnictwa.

Zbiorcze zdjęcie dziewiętnastu monet, pod nimi wizytówka z miarką dla skali.

Łącznie pozyskaliśmy 20 monet wybitych w latach 20-tych i 30-tych XVII wieku. Są to pruskie i szwedzkie solidy (szelągi) oraz polskie i litewskie grosze. Widnieją na nich herby oraz wizerunki lub symbole kilku władców, tj.: króla Polski Zygmunta III Wazy, króla Szwecji Gustawa Adolfa, królowej Szwecji Krystyny Wazówny oraz księcia Prus Książęcych Jerzego Wilhelma Hohenzollerna. 6 numizmatów jest polskich, 3 są pruskie, a 11 jest szwedzkich. Przewagę liczebną tych ostatnich można wiązać z militarną obecnością szwedzką na Pomorzu w latach ich wybicia.

Sposób rozrzucenia zabytków i miejsce znalezienia sugerują ich zgubę. Dziewiętnaście monet leżało w bliskim sobie, parometrowym skupieniu, a jedna sto kilkadziesiąt metrów dalej. W bezpośredniej odległości brak śladów trwałego osadnictwa z tego okresu, natomiast – jak pokazują ówczesne mapy – w miejscu tym przebiegał lokalny trakt. Jego ledwo uchwytne ślady zachowały się zresztą w terenie do dziś. Rzecz jasna, nie wykluczamy też opcji zdeponowania monet pod wpływem nagłego zdarzenia, które spotkało ich właściciela, na przykład w czasie podróży wspomnianym traktem. 

Zakładamy również, że szlak ten istniał już w średniowieczu, czego dowodem mogą być inne znalezione wzdłuż niego zabytki. O nich jednak napiszemy w następnych postach, na które wkrótce Was zaprosimy. 😉

Monety Zygmunta III Wazy (Sigismund III Vasa):

Monety Gustawa II Adolfa (Gustav II Adolf):

Monety Krystyny Wazówny (Kristina Augusta):

Monety Jerzego Wilhelma Hohenzollerna (Georg Wilhelm, Kurfürst von Brandenburg):

………………………………………….

Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Nauka dla Społeczeństwa II”.

Dodaj komentarz